Geen onderdeel van een categorie Rusland

Pjotr, Poetin & Pushkin

Oekraïne

en nl

Ik dacht dat mijn vorige blog de laatste zou zijn over Rusland, maar ik zit in mijn maag met de treinreis van Irkoetsk naar Mongolië.

Mandy’s treinreis

Om bij het begin te beginnen; eerst de treinreis. Mandy uit Engeland kwam naar mij toe in de trein. Haar visum was gisteren verlopen. Ze zou morgen naar Mongolië gaan, maar ging een dag eerder. Haar man en haar vriendin wisten ervan, maar mocht ze worden meegenomen of ik kon bellen.

Er kwam een groep Duitsers binnen waarvan één op dezelfde plek zat als Mandy. De dame van de trein raakte in paniek en vond een meisje die Engels kon om te vertalen. Na een paar uren Duitse-, Engelse- en Russische onderhandelingen waren we eruit: Mandy bleek in de verkeerde wagon te zitten. Ik kon dus niet zien of ze werd meegenomen.

Grenscontrole

In Ulan Ude kreeg ik coupegenoten. De Franse arts Thomas, leuke jongen, en een stel uit Rusland, Daria en Alec – ik weet niet of hun namen zo schrijft, maar ik neem de vrijheid om de schrijfwijze te verzinnen. Zij werkten allebei op het Russische consulaat in Darhan, waar alleen stellen werken. Zij werkt in de tuin, ze geeft de planten water en hij is ‘commander’. Ik begreep dat het om de beveiliging van het consulaat gaat.

De grenscontrole was aan de Russische kant uitvoerig tot genoegen van Alec. Eerst de paspoorten die pagina voor pagina onder de loep en lamp gingen, daarna een check of we geen mensen bij ons hadden, de drugshond en daarna een formulier. Aan Mongoolse zijde hadden we een korte check en werden onze paspoorten ingenomen, een formulier, die we pas nodig blijken te hebben als we uit Mongolië gaan. Na twee uur ging de trein weer rijden. Al die tijd kon je niet naar het toilet of gaan slapen, Alec wees ons er iedere keer op als Thomas en ik er slonzig bij hingen.

Mandy kwam langs om te vertellen dat ze was meegenomen, ze dacht dat ik paniek was – ik had niets gezien – en na het betalen van 1000 Roebel mocht ze door. Waarschijnlijk had ze dat ook in Rusland kunnen doen. Ze keek enorm opgelucht, hoewel ze zei dat het mee viel.

Kiev ligt in Rusland

Toen het gesprek. Alec zei dat hij Poetin niet mocht, hij zat er te lang. Zijn Engels was niet perfect, maar met hulp van Google Translate – als er internet was, wat er zelden was – en het tekenen begrepen we elkaar goed. Alec daagde mij uit met zijn opmerkingen, en we moesten toch wachten, dus begon ik over mijn favoriete onderwerp: politiek. Bij het onderwerp Oekraïne werd het interessant. Hij vertelde aan de hand van een tekening de geschiedenisles die elke Rus krijgt op school. 

Volgens Alec de eerste Russische stad al vanaf 800 jaar naar Christus, hij wist het niet precies. Nu heb ik het voordeel dat ik het kan opzoeken. Het klopt gedeeltelijk. De eerste oude centrum was inderdaad Kiev-Rus. Historici zijn het er echter niet over eens wie er nu precies woonden, voelden zij zich Rus? Een flauwe vraag, want het huidige Rusland bestond niet. Of een inwoner van Kiev? Aan de andere kant kan Rusland dit ook niet claimen, het Rusland van vandaag de dag bestond niet.

Pjotr

Daarna viel het rijk van Byzantium (1453) en werd ‘Rusland’ verlost van het Mongoolse Juk (1480). Rusland kreeg Tsaren. Vanaf de 16eeeuw gingen ze landveroveren. En hier komt Pjotr in beeld. Wie is dat dacht ik, maar dat blijkt Peter de Grote te zijn. Peter stelde het groot Russisch Rijk in (1721). Waarvoor hij in Engeland en Nederland ging kijken om daar te leren. Kijk even mee op de kaart: Odessa en Kiev waren onderdeel van het Russische Rijk. Dat betekent dat de helft van Oekraïne tot het Rijk behoort.

Alec benadrukte de hele tijd, dat Oekraïne tot dan toe niet bestond. Het was geen land, niets. Hooguit een heel klein stukje, ergens bij Ternopil met een paar duizend mensen, maar dat was het. Niemand kende het land Oekraïne toen. De Krim hoorde ook niet bij Oekraïne – wat toen niet zo heette (dat je het weet). Stukken aan de grens van Polen waren onderdeel van Polen en Roemenië had ook een gedeelte van het huidige Oekraïne.

Pushkin

Dit verhaal deed mij aan Pushkin denken waar ik net een boek van heb gelezen. Hij schrijft een lofzang aan Odessa. Pushkin wordt in Rusland geprezen en buiten dat het een goed schrijver is – wat ik vind – helpt het voor de Russische identiteit. Vijftig jaar voor zijn geboorte wordt de taal ingevoerd en Pushkin is een van eersten die in het Russisch schreef. Hij romantiseert het Russische leven en bestaan. Dat er tot dan toe niet was, er was geen Rusland, dus kon het ook niet geromantiseerd worden. En hij noemt plaatsten die toen tot het Russische Rijk behoorden, maar nu niet meer. Dat helpt Poetin  om Rusland uit te (blijven) breiden, zoals de inname van de Krim.

Russen in Oekraïne & de Krim

Dan komen we bij de dag van vandaag. Alec vertelt dat Poetin niet geweldig is en een kleine leugen vertelt; ze zijn in de Oekraïne. Hij heeft een vriend die daar in het leger zit. Die vriend woont ook in het oosten van Oekraïne waar twee bevolkingsgroepen wonen die bij Rusland willen horen: DV (Donetsk) en LVD (Loegansk*). Toen in 2014 de Oranjerevolutie was, gingen gewone burgers van Donetsk en Loegansk de straat op om te protesteren. Toen kwam het Oekraïense leger met tanks en militairen en begonnen te schieten, dus moesten ze zich verdedigen – dit is de versie van Alec. Poetin besloot ze  (stiekem) te helpen.

‘Waarom gingen de Oekraïners daar wel met wapens heen en deden ze bij de Krim niets? Dat is toch vreemd’, vroeg en zei Alec. Ik moet het antwoord daarop schuldig blijven. De Krim was trouwens een fout van Nikita Khrushchev die het zomaar weggaf aan Oekraïne, terwijl het daar nooit toe had behoord. De haven in de Krim is bovendien door Pjotr gesticht, dus het is Russisch.

Alleen feiten

Ik vroeg hoeveel mensen dit dachten in Rusland. ‘Dachten?! Dit is de waarheid,’ zei Alec. Oekraïne bestaat als land pas sinds begin 1900. ‘Hoe denk je dat de toekomst eruitziet,’ vroeg ik. Dat wist hij niet precies, maar over vijf of tien jaar dan horen Donetsk en Loegansk bij Rusland. Kiev niet, maar ook dat is Rusland.

‘This are just facts,’ zei hij nogmaals.

Overdenkingen

Ik heb hierover na zitten denken. Het is gek dat Europa (en de rest van de wereld) niets met de Krim heeft gedaan, behalve woorden en sancties. De vergiftigde spion in Engeland heeft meer politieke gevolgen gehad en was de reden dat er weinig Engelsen bij het WK waren. De Amerikanen waren er wel. De gevolgen van MH17 waren nihil.

Wat gebeurd er als Donetsk en Loegansk worden ingenomen door Rusland? Ik vermoed niets. Op meer woorden en sancties na.

Kan dit dan niet anders?

Kunnen we niet een referendum houden en aan de bevolking vragen onder welke regering ze willen leven? In plaats van (stiekem) vechten, waar er doden vallen. Is dit niet wat volwassen mensen moeten doen? Politici zouden de feiten op tafel moeten leggen en naar een oplossing moeten zoeken. Of is dat nou een gek idee?

 

* met dank aan Tim

3 reacties op “Pjotr, Poetin & Pushkin

  1. Ik vermoed dat de DV en de LVD afkortingen zijn voor de twee volksrepublieken in het oosten. De eerste die van Donetsk, de tweede van Loegansk.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.